Προοπτική χαρακτηρισμού του 1ου ΕΠΑΛ ΞΑΝΘΗΣ ως Πρότυπο

Οι εκπαιδευτικοί του 1ου ΕΠΑΛ ΞΑΝΘΗΣ, κλήθηκαν, εσπευσμένα, τη Μ.Δευτέρα να ενημερωθούν για την σοβαρή προοπτική της μετατροπής του σχολείου τους σε Πρότυπο. Προηγήθηκε (στο τέλος της εβδομάδας πριν τις διακοπές για το Πάσχα) επικοινωνία του υπουργείου με τον διευθυντή του σχολείου και τον διευθυντή της ΔΔΕ Ξάνθης, που τους ενημέρωσε για την πρόθεση (ή και ειλημμένη απόφαση) μετατροπής του σχολείου σε Πρότυπο.

Η τακτική του «αποφασίζομεν και διατάσσομεν» εφαρμόστηκε και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπως και στην περίπτωση της δημιουργίας Προτύπων και Πειραματικών Σχολείων Γενικής Παιδείας. Χαρακτηριστικό της βιασύνης και μεθόδευσης του υπουργείου είναι ότι στην πρόσφατη νομοθεσία για την Ε.Ε.Κ. (Επαγγελματική Εκπαίδευση & Κατάρτιση), η οποία καθορίζει τις διαδικασίες ίδρυσης Π. ΕΠΑΛ , δεν προβλέπεται εισήγηση- γνώμη του συλλόγου διδασκόντων ή άλλου τοπικού φορέα, παρά μόνο εισήγηση του οικείου Σ.Σ.Π.Α.Ε. (Συμβούλιο Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας) τα μέλη του οποίου από μόνα τους κάνουν προτάσεις προς το υπουργείο, όχι μόνο για τα Π.ΕΠΑΛ αλλά και για πολλά άλλα θέματα λειτουργίας των σχολικών μονάδων της Ε.Ε.Κ. Ωστόσο, ούτε και αυτή η διαδικασία τηρείται, με το υπουργείου να υπαγορεύει και να προσπαθεί να επιβάλλει άνωθεν τις προθέσεις του.

Αξιοσημείωτο, ότι στην περίπτωση του 1ου ΕΠΑΛ Ξάνθης δεν τηρούνται καν τα κριτήρια του νόμου για τον χαρακτηρισμό των ΕΠΑ.Λ. ως Π.ΕΠΑ.Λ. που είναι : α) τα αυξημένα τυπικά προσόντα και η επάρκεια του εκπαιδευτικού προσωπικού τους, β) η συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα, καινοτόμες δράσεις, ευρωπαϊκά προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης, γ) το μέγεθός τους (μικρός αριθμός μαθητών), δ) η τοποθεσία τους και ε) η συνεργασία τους με τοπικές επιχειρήσεις και Α.Ε.Ι. της περιφέρειας στην οποία ανήκουν.

Η ΟΛΜΕ έχει εκφράσει, επανειλημμένα, τους κινδύνους που ελλοχεύουν από τη δημιουργία των Πρότυπων, ως σχολείων ελίτ, που οξύνουν τις κοινωνικές και ταξικές διαφορές και κατηγοριοποιούν τα σχολεία σε καλά και κακά.

Στα ΕΠΑΛ έρχονται μαθητές/τριες που κατά κύριο λόγο θέλουν να πάρουν πτυχίο και απολυτήριο λυκείου χωρίς κατ’ ανάγκη να δώσουν πανελλήνιες εξετάσεις. Πολλές/οί επιλέγουν μια ειδικότητα που θα τους δώσει τη δυνατότητα να ασκήσουν ως ιδιώτες ένα επάγγελμα ή να ακολουθήσουν το επάγγελμα των γονιών τους. Π.χ. ένα παιδί από αγροτική οικογένεια επιλέγει τον τομέα Γεωπονίας, λαμβάνει το ποθητό απολυτήριο και συνεχίζει τη δουλειά του πάτερα του. Συνήθως δεν είναι μαθητές ψηλών επιδόσεων, οι λεγόμενοι «καλοί».

Τι θα συμβεί λοιπόν με την μετατροπή ενός του σχολείου σε Πρότυπο; Οι μαθήτριες/ές αυτοί κινδυνεύουν να αποκλειστούν επειδή δεν πληρούν τα κριτήρια, μιας και στα Π.ΕΠΑΛ εισάγονται απόφοιτοι υποχρεωτικής εκπαίδευσης με βάση το βαθμό του απολυτήριου τίτλου τους. Σε ποιο σχολείο θα φοιτήσουν; Σε ένα ΓΕΛ, που εκεί θα δυσκολευτούν παραπάνω, σε μια μεταγυμνασιακή Ε.Σ.Κ κατώτερου επιπέδου που δεν παρέχει απολυτήριο ή θα αναγκαστούν να ακολουθήσουν την ειδικότητα που τους ενδιαφέρει σε άλλο νομό καθώς δεν υπάρχει άλλο σχολείο στη Ξάνθη με τις ίδιες ειδικότητες; Σε αυτή την περίπτωση ποιος θα αναλάβει το κόστος μετακίνησής τους; Το χειρότερο, πώς θα αντιμετωπιστεί η τυχόν αύξηση διαρροής;

Δεδομένου ότι τα Πρότυπα σχολεία είναι μικρά σε αριθμό μαθητριών/ών, εύλογα συμπεραίνει κάποιος ότι πολλοί θα είναι οι μαθήτριες/ές που θα ‘απορριφθούν’ μετά από μία μεταβατική περίοδο. Αναμφισβήτητα, η αλλαγή αυτή στο μαθητικό δυναμικό θα επηρεάσει και τα υπόλοιπα σχολεία αφού είναι ξεκάθαρο πως όσοι μαθητές επιλέξουν να συνεχίσουν τις σπουδές τους στη λυκειακή βαθμίδα θα στραφούν στα υπόλοιπα σχολεία, Γενικά ή ΕΠΑΛ, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Οφείλουμε, όμως, να σταθούμε και στην κατάργηση των οργανικών θέσεων των εκπ/κων που υπηρετούν στο ΕΠΑΛ. Ακούγεται ότι δε θα «χαθούν», κάτι που είναι η μισή αλήθεια. Ίσως αυτό να μην γίνει τα πρώτα χρόνια, είναι όμως κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι θα συμβεί, μιας και με αυτό το σκεπτικό λειτουργούν τα Πρότυπα σχολεία. Να σημειωθεί ότι οι καθηγήτριες/ές ειδικοτήτων που δε θα βρουν μια οργανική στην περιοχή τους, θα κληθούν να μετακινηθούν στην περιφέρεια, με σοβαρές κοινωνικές συνέπειες στον προσωπικό και οικογενειακό τους προγραμματισμό.

Το σχόλιό μας για το μόνο, εν τέλη, επιχείρημα-δέλεαρ που μας πρόβαλαν, αυτό της έξτρα χρηματοδότησης είναι ότι εδώ και 3 χρόνια έχει, ήδη, δρομολογηθεί πράξη χρηματοδότησης της Επαγγελματικής εκπαίδευσης από ΕΣΠΑ.

Το ποσό χρηματοδότησης είναι 1.999.994,00€ και θα διανεμηθεί σε 37 σχολεία της επαγγελματικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και εκπαίδευσης ενηλίκων (ΕΠΑ.Λ., Ε.Κ., Ι.Ε.Κ., Σ.Δ.Ε) της Αν. Μακ. & Θράκης. Με μια απλή διαίρεση αντιστοιχούν περίπου 54.000€ σε κάθε σχολική μονάδα. Αφορά όλα τα σχολεία χωρίς να είναι απαραίτητα Πρότυπα. https://www.epiteliki.minedu.gov.gr/?p=2692&lang=el

Η θέση μας είναι ότι η πολιτεία θα πρέπει να ενισχύσει δυναμικά όλα τα σχολεία της χώρας καθώς βασική αρχή είναι η ισότιμη και χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση των νέων σε δημόσια και ποιοτική εκπαίδευση. Βασική προϋπόθεση είναι και η ουσιαστική και διαρκής επιμόρφωση όλων των εκπαιδευτικών ανεξάρτητα από τον τύπο σχολείου που υπηρετούν. Από την άλλη, δε θα διαφωνούσαμε με την λειτουργία πειραματικών σχολείων στα οποία δεν θα αποκλείονται καθηγητές και μαθητές/τριες και θα εφαρμόζονται σύγχρονες παιδαγωγικές και διδακτικές μέθοδοι διδασκαλίας. Τα ΕΠΑΛ επιβάλλεται να ενισχυθούν και όχι να κατηγοριοποιηθούν.